Różnowzroczność występuje, gdy w każdym z oczu dana osoba ma inną wadę refrakcji, a różnica między nimi wynosi 1 dioptrię lub więcej. O różnowzroczności mówimy również w przypadku, gdy w jednym oku występuje wada refrakcji, a w drugim nie. Więcej o różnowzroczności dowiesz się z dalszej części artykułu. Podpowiemy również, jak prawidłowo ją korygować.
Różnowzroczność – co to jest?
Różnowzroczność, zwana także anizometropią, to wada wzroku, w której oczy mają różną refrakcję, co powoduje, że obraz obserwowanego obiektu powstaje na siatkówkach w różnych odległościach. W praktyce oznacza to, że jedno oko może być krótkowzroczne (sprawdź, czym jest krótkowzroczność), a drugie dalekowzroczne (dowiedz się więcej o tym, czym jest dalekowzroczność), albo oba oczy mają tę samą wadę, ale w różnym stopniu.
Różnica w ostrości widzenia między oczami utrudnia mózgowi prawidłową interpretację informacji wzrokowych, ponieważ obrazy z poszczególnych oczu nie są kompatybilne. Problem staje się zauważalny, gdy różnica między wadami w obu oczach wynosi 1 dioptrię lub więcej, ponieważ wówczas mózg nie jest w stanie zintegrować obrazów z obu oczu w jeden spójny obraz. Niewielkie różnice w wadach wzroku są naturalne i zwykle nie stanowią problemu. Czasami mogą wymagać oddzielnych korekcji, ale o tym, czy to potrzebne, decyduje lekarz specjalista.
Objawy różnowzroczności
Głównym objawem różnowzroczności jest znaczna różnica w ostrości widzenia między oczami, co utrudnia lub w skrajnych przypadkach uniemożliwia widzenie obuoczne.
Do najczęściej występujących dolegliwości należą:
– Astenopia: zmęczenie lub osłabienie wzroku spowodowane trudnością w tworzeniu jednego spójnego obrazu z informacji dostarczanych przez oba oczy.
– Leniwe oko, czyli sytuacja, w której obraz z oka z większą wadą wzroku jest ignorowany przez mózg, a widzeniem zajmuje się wyłącznie lepiej funkcjonujące oko. Może to prowadzić do niedowidzenia i w niektórych przypadkach do zeza. Sprawdź więcej informacji o przyczynach zeza.
– Do objawów różnowzroczności należy również zaburzenie widzenia przestrzennego.
Inne objawy mogą występować indywidualnie w zależności od danego pacjenta. Może pojawić się pieczenie i zaczerwienienie oczu, ale również problemy ze światłowstrętem i trudności z koncentracją.
Przyczyny różnowzroczności
Przyczyny różnowzroczności nie są jednoznaczne, a na wadę tą składa się wiele różnych czynników, które mogą mieć zarówno charakter wrodzony, jak i nabyty.
– Różnowzroczność może wynikać z nieprawidłowości w rozwoju oka, np. wrodzonych chorób wzroku czy zakłóceń procesu rozwoju gałki ocznej i ostrości widzenia, kiedy oko dziecka nie osiąga prawidłowej proporcji.
– Znaczenie mają też problemy dotyczące jednego oka, takie jak urazy, krwotoki do ciała szklistego czy patologie powiek, które zakłócają prawidłowy wzrost gałki ocznej.
– Różnowzroczność może powstawać także w wyniku chorób oczu, powikłań po operacjach, zwłaszcza po usunięciu zaćmy, a także mechanicznych urazów oka i oczodołu.
– Nieleczone wady refrakcji oraz niektóre zaburzenia neurologiczne dodatkowo zwiększają ryzyko jej rozwoju.
Istotną rolę w przyczynach różnowzroczności odgrywają również czynniki genetyczne – osoby z rodzin, w których wcześniej występował ten problem, są na nią bardziej narażone.
Jak korygować różnowzroczność?
Wiesz już, czym jest różnowzroczność, jakie ma objawy i jakie są przyczyny jej występowania. Teraz pora odpowiedzieć na najważniejsze pytanie, a mianowicie: jak korygować różnowzroczność? Lepsze będą do tego soczewki, czy może okulary?
Różnowzroczność można korygować zarówno okularami, jak i soczewkami kontaktowymi.
– Jeśli chcesz korygować różnowzroczność okularami, będziesz potrzebować modelu, w którym każde szkło ma inne parametry optyczne. Wiąże się to z pewnym ryzykiem, ponieważ jeśli wada w jednym z oczu się zmieni, konieczna może być wymiana szkła lub całych okularów.
– Za nieco bardziej praktyczny sposób na korekcję krótkowzroczności uznaje się soczewki kontaktowe. Na każde z oczu możesz założyć inną soczewkę, a w przypadku zmiany parametrów wady wymiana szkieł kontaktowych będzie tańsza, aniżeli w przypadku okularów.
Należy jednak pamiętać, że decyzję o sposobie korekcji powinien podjąć specjalista, ponieważ dostosuje on ją do Twoich indywidualnych parametrów i potrzeb.
Rodzaje różnowzroczności
Co ciekawe, wpływ na to, jaki sposób korekcji będzie dla Ciebie lepszy, ma również to, jaki rodzaj różnowzroczności posiadasz. Istnieją dwa rodzaje. Osiowa i refrakcyjna. Dla osób z różnowzrocznością osiową lepszym wyborem mogą być okulary, zaś dla tych z refrakcyjną – soczewki. Czym charakteryzują się poszczególne rodzaje tej wady wzroku?
1. Anizometropia osiowa: powstaje, gdy oczy mają różną długość osiową, przez co obraz ogniskuje się w różnych odległościach od siatkówki.
2. Anizometropia refrakcyjna: gałki oczne są tej samej długości, ale różnią się krzywizną rogówki, co powoduje różną moc refrakcyjną i różną ostrość widzenia.
3. Inne formy: wyróżnia się również anizometropię astygmatyczną, krótkowzroczną i nadwzroczną.
4. Antymetropia: szczególny przypadek, gdy jedno oko jest krótkowzroczne, a drugie dalekowzroczne, co znacząco utrudnia widzenie obuoczne.
Diagnoza różnowzroczności
Wiesz już wszystko na temat różnowzroczności. Jeśli uważasz, że ta wada refrakcji może dotyczyć również Ciebie lub Twojego dziecka, nie wahaj się i udaj się do specjalisty. On przeprowadzi odpowiednie badania. Przy diagnozie różnowzroczności okulista porównuje obrazy powstające na siatkówkach obu oczu przy pełnej korekcji, korzystając z wyników wcześniej przeprowadzonego badania refrakcji. Jeśli zauważy różnice, sprawdza się zdolność adaptacyjną pacjenta oraz ocenia widzenie obuoczne za pomocą synoptoforu – urządzenia umożliwiającego osobne obserwowanie pracy lewego i prawego oka. Jeśli różnowzroczność się potwierdzi, zaleca odpowiednią korekcję i dalsze kroki. Dowiedz się więcej o tym, kiedy udać się do okulisty.
Bibliografia:
https://www.bezokularow.pl/poradnik/anizometropia-roznowzrocznosc-i-soczewki-kontaktowe
https://www.optegra.com.pl/blog-optegra/jakie-sa-przyczyny-roznowzrocznosci-i-kiedy-sie-pojawia-ta-wada
