Różnowzroczność występuje, gdy w każdym z oczu dana osoba ma inną wadę refrakcji, a różnica między nimi wynosi 1 dioptrię lub więcej. O różnowzroczności mówimy również w przypadku, gdy w jednym oku występuje wada refrakcji, a w drugim nie. Więcej o różnowzroczności dowiesz się z dalszej części artykułu. Podpowiemy również, jak prawidłowo ją korygować.
Różnowzroczność, zwana także anizometropią, to wada wzroku, w której oczy mają różną refrakcję, co powoduje, że obraz obserwowanego obiektu powstaje na siatkówkach w różnych odległościach. W praktyce oznacza to, że jedno oko może być krótkowzroczne (sprawdź, czym jest krótkowzroczność), a drugie dalekowzroczne (dowiedz się więcej o tym, czym jest dalekowzroczność), albo oba oczy mają tę samą wadę, ale w różnym stopniu.
Różnica w ostrości widzenia między oczami utrudnia mózgowi prawidłową interpretację informacji wzrokowych, ponieważ obrazy z poszczególnych oczu nie są kompatybilne. Problem staje się zauważalny, gdy różnica między wadami w obu oczach wynosi 1 dioptrię lub więcej, ponieważ wówczas mózg nie jest w stanie zintegrować obrazów z obu oczu w jeden spójny obraz. Niewielkie różnice w wadach wzroku są naturalne i zwykle nie stanowią problemu. Czasami mogą wymagać oddzielnych korekcji, ale o tym, czy to potrzebne, decyduje lekarz specjalista.
Głównym objawem różnowzroczności jest znaczna różnica w ostrości widzenia między oczami, co utrudnia lub w skrajnych przypadkach uniemożliwia widzenie obuoczne.
Do najczęściej występujących dolegliwości należą:
- Astenopia: zmęczenie lub osłabienie wzroku spowodowane trudnością w tworzeniu jednego spójnego obrazu z informacji dostarczanych przez oba oczy.
- Leniwe oko, czyli sytuacja, w której obraz z oka z większą wadą wzroku jest ignorowany przez mózg, a widzeniem zajmuje się wyłącznie lepiej funkcjonujące oko. Może to prowadzić do niedowidzenia i w niektórych przypadkach do zeza. Sprawdź więcej informacji o przyczynach zeza.
- Do objawów różnowzroczności należy również zaburzenie widzenia przestrzennego.
Inne objawy mogą występować indywidualnie w zależności od danego pacjenta. Może pojawić się pieczenie i zaczerwienienie oczu, ale również problemy ze światłowstrętem i trudności z koncentracją.
Przyczyny różnowzroczności nie są jednoznaczne, a na wadę tą składa się wiele różnych czynników, które mogą mieć zarówno charakter wrodzony, jak i nabyty.
- Różnowzroczność może wynikać z nieprawidłowości w rozwoju oka, np. wrodzonych chorób wzroku czy zakłóceń procesu rozwoju gałki ocznej i ostrości widzenia, kiedy oko dziecka nie osiąga prawidłowej proporcji.
- Znaczenie mają też problemy dotyczące jednego oka, takie jak urazy, krwotoki do ciała szklistego czy patologie powiek, które zakłócają prawidłowy wzrost gałki ocznej.
- Różnowzroczność może powstawać także w wyniku chorób oczu, powikłań po operacjach, zwłaszcza po usunięciu zaćmy, a także mechanicznych urazów oka i oczodołu.
- Nieleczone wady refrakcji oraz niektóre zaburzenia neurologiczne dodatkowo zwiększają ryzyko jej rozwoju.
Istotną rolę w przyczynach różnowzroczności odgrywają również czynniki genetyczne - osoby z rodzin, w których wcześniej występował ten problem, są na nią bardziej narażone.
Wiesz już, czym jest różnowzroczność, jakie ma objawy i jakie są przyczyny jej występowania. Teraz pora odpowiedzieć na najważniejsze pytanie, a mianowicie: jak korygować różnowzroczność? Lepsze będą do tego soczewki, czy może okulary?
Różnowzroczność można korygować zarówno okularami, jak i soczewkami kontaktowymi.
- Jeśli chcesz korygować różnowzroczność okularami, będziesz potrzebować modelu, w którym każde szkło ma inne parametry optyczne. Wiąże się to z pewnym ryzykiem, ponieważ jeśli wada w jednym z oczu się zmieni, konieczna może być wymiana szkła lub całych okularów.
- Za nieco bardziej praktyczny sposób na korekcję krótkowzroczności uznaje się soczewki kontaktowe. Na każde z oczu możesz założyć inną soczewkę, a w przypadku zmiany parametrów wady wymiana szkieł kontaktowych będzie tańsza, aniżeli w przypadku okularów.
Należy jednak pamiętać, że decyzję o sposobie korekcji powinien podjąć specjalista, ponieważ dostosuje on ją do Twoich indywidualnych parametrów i potrzeb.
Co ciekawe, wpływ na to, jaki sposób korekcji będzie dla Ciebie lepszy, ma również to, jaki rodzaj różnowzroczności posiadasz. Istnieją dwa rodzaje. Osiowa i refrakcyjna. Dla osób z różnowzrocznością osiową lepszym wyborem mogą być okulary, zaś dla tych z refrakcyjną - soczewki. Czym charakteryzują się poszczególne rodzaje tej wady wzroku?
1. Anizometropia osiowa: powstaje, gdy oczy mają różną długość osiową, przez co obraz ogniskuje się w różnych odległościach od siatkówki.
2. Anizometropia refrakcyjna: gałki oczne są tej samej długości, ale różnią się krzywizną rogówki, co powoduje różną moc refrakcyjną i różną ostrość widzenia.
3. Inne formy: wyróżnia się również anizometropię astygmatyczną, krótkowzroczną i nadwzroczną.
4. Antymetropia: szczególny przypadek, gdy jedno oko jest krótkowzroczne, a drugie dalekowzroczne, co znacząco utrudnia widzenie obuoczne.
Wiesz już wszystko na temat różnowzroczności. Jeśli uważasz, że ta wada refrakcji może dotyczyć również Ciebie lub Twojego dziecka, nie wahaj się i udaj się do specjalisty. On przeprowadzi odpowiednie badania. Przy diagnozie różnowzroczności okulista porównuje obrazy powstające na siatkówkach obu oczu przy pełnej korekcji, korzystając z wyników wcześniej przeprowadzonego badania refrakcji. Jeśli zauważy różnice, sprawdza się zdolność adaptacyjną pacjenta oraz ocenia widzenie obuoczne za pomocą synoptoforu - urządzenia umożliwiającego osobne obserwowanie pracy lewego i prawego oka. Jeśli różnowzroczność się potwierdzi, zaleca odpowiednią korekcję i dalsze kroki. Dowiedz się więcej o tym, kiedy udać się do okulisty.
Bibliografia:
https://www.bezokularow.pl/poradnik/anizometropia-roznowzrocznosc-i-soczewki-kontaktowe
https://www.optegra.com.pl/blog-optegra/jakie-sa-przyczyny-roznowzrocznosci-i-kiedy-sie-pojawia-ta-wada
