Opadająca powieka, inaczej ptoza, to zmniejszenie szpary powiekowej poprzez opadnięcie w dół górnej powieki. Może wystąpić poprzez zaburzenia mięśnia dźwigacza powieki. Opadająca powieka jest problemem estetycznym, jak i utrudniającym prawidłowe widzenie. Dowiedz się więcej, jakie są przyczyny i leczenie ptozy.
Ruch powieki kontroluje głównie mięsień dźwigacz powieki górnej, który odpowiada za jej unoszenie i mruganie. Jeśli mięsień ten nie działa prawidłowo, powieka opada - stan ten nazywa się ptozą. Słowo to pochodzi od łacińskiego ptosis palpebrae.
Wiesz już, skąd bierze się ptoza. Ale właściwie, dlaczego opadająca powieka może utrudniać codzienne funkcjonowanie?
Gdy mamy do czynienia z ptozą, fałd skóry pod łukiem brwiowym może nachodzić na ruchomą część powieki, szczególnie gdy oko jest otwarte. Można mówić o opadającej powiece, gdy zasłania ona co najmniej 2 mm tęczówki. To właśnie podstawowy objaw opadającej powieki. W efekcie oko wydaje się mniejsze lub przymrużone, a w niektórych przypadkach powieka może całkowicie zasłaniać źrenicę, znacznie ograniczając pole widzenia. Choć ptoza najczęściej występuje od urodzenia, może również pojawić się w późniejszym życiu w wyniku chorób, urazów lub powikłań po zabiegach okulistycznych.
Przyczyny opadającej powieki można podzielić na kilka rodzajów. Pośród nich wymienia się przyczyny:
- Jatrogenne: spowodowane niezamierzonym działaniem toksyny botulinowej (botoksu), która stosowana w leczeniu tików mięśniowych lub zmarszczek może migrować do mięśnia dźwigacza powieki i upośledzić jego funkcję. Raczej zdarza się to rzadko, ale nie jest niemożliwe. Zależy od indywidualnych predyspozycji każdego pacjenta.
- Mechaniczne: wynikające z obciążenia powieki przez guz, duży obrzęk pourazowy lub pooperacyjny, a także blizny pozapalne lub pooperacyjne. Opadająca powieka może pojawić się np. po operacji zaćmy.
- Miogenne: Miopatia, czyli choroba mięśni, może prowadzić do opadania powieki, gdy mięsień dźwigacz powieki nie rozwija się prawidłowo już w okresie płodowym. Z tego powodu zaburzenia miogenne stanowią najczęstszą przyczynę wrodzonej ptozy, związanej z nieprawidłową budową lub funkcjonowaniem mięśnia odpowiedzialnego za unoszenie powieki.
- Neurogenne: spowodowane nieprawidłowym unerwieniem, np. porażeniem nerwu okoruchowego lub nieprawidłowym odbieraniem sygnałów płynących z mózgu.
- Pourazowe: silny uraz w okolicy oka może uszkodzić mięsień dźwigacz powieki górnej lub nerwy, które przekazują sygnały między mięśniem a mózgiem. Przyczyny pourazowe obejmują zarówno uszkodzenia anatomiczne, jak i czynnościowe mięśnia, jego rozcięgna lub unerwienia, a także zmiany bliznowate powstałe w wyniku urazu.
- Rozcięgnowe: wynikające z nieprawidłowej budowy lub działania rozcięgna mięśnia, które przenosi siłę jego skurczu na powiekę.
Co ciekawe, to nie wszystkie przyczyny opadającej powieki. Jest ich znacznie więcej. Do tych bardziej popularnych, związanych z zaburzeniami, które powstają po używkach lub z chorobami neurologicznymi zaliczamy:
- Alkohol.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu może uszkadzać nerwy i mięśnie powiek.
- Udar.
Nagła jednostronna ptoza, często z opadniętym kącikiem ust, może świadczyć o udarze. Wtedy koniecznie należy udać się jak najszybciej do najbliższego szpitala.
- Nowotwory.
Guzy lub leczenie onkologiczne mogą osłabiać mięśnie i nerwy powiek.
- Choroby neurologiczne.
Pośród chorób neurologicznych odpowiadających za możliwą przyczynę ptozy wymienia się m.in. zespół Hornera, miastenię, dystrofię mięśniową czy stwardnienie rozsiane. Mogą one prowadzić do opadania powieki.
Wiesz już, jakie mogą być przyczyny opadającej powieki, jak również jakie są objawy ptozy. Kiedy należy udać się z nią do okulisty?
Ptoza wymaga interwencji specjalisty przede wszystkim:
- gdy znacząco utrudnia prawidłowe widzenie, psuje jakość widzianego obrazu i znacznie zasłania pole widzenia,
- gdy pojawia się ból oka lub podwójne widzenie,
- gdy powieka opadła nagle, samoistnie,
gdy ptoza jest dla Ciebie dużym problemem estetycznym i sprawia, że czujesz się mniej pewny siebie.
Leczenie ptozy może przebiegać w różny sposób, w zależności od tego, jakie są przyczyny opadnięcia powieki. Co ważne, sama ptoza nie jest chorobą - to raczej objaw tego, że w organizmie dzieje się coś, co się dziać nie powinno.
Co to oznacza? Że leczenie ptozy polega na ustaleniu przyczyny i wzmocnieniu mięśnia dźwigacza powieki górnej. Terapia dobierana jest indywidualnie po dokładnych badaniach. Niezależnie od tego, czy problem ma charakter estetyczny, czy funkcjonalny, ważne jest odpowiednie ustalenie sposobu leczenia. Właśnie dlatego ważna jest konsultacja ze specjalistą.
Jeśli leki, np. stosowane przy miastenii (chorobie autoimmunologicznej polegającej na problemach ze złączami nerwowo-mięśniowymi), nie przywracają prawidłowego położenia powieki, zwykle zaleca się metody inwazyjne. Najczęściej wykonuje się plastykę powiek (blefaroplastykę), polegającą na usunięciu nadmiaru skóry i czasem przepuklin tłuszczowych, co zwiększa szparę powiekową. Możliwe są też laserowe korekcje powiek. Ostateczną decyzję powinien podjąć specjalista.
Jeśli Twój problem z opadającą powieką jest niewielki, a na konsultację z lekarzem dopiero czekasz, możesz profilaktycznie wykonywać kilka domowych sposobów na ptozę. Mogą one pomóc ze złagodzeniem problemu estetycznego. Pamiętaj jednak - nic nie zastąpi specjalisty!
Pośród domowych sposobów na opadającą powiekę wymienia się:
- ćwiczenia powiek,
- masaże powiek,
- zimne okłady,
- makijaż, który optycznie powiększy oko i sprawi, że opadająca powieka nie będzie tak bardzo rzucać się w oczy.
Bibliografia:
https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/chorobyoczu/chorobypowiekiukladulzowego/85466,opadniecie-powieki-ptoza
https://www.bezokularow.pl/poradnik/opadajaca-powieka-ptoza-co-to-jest
https://instytutoka.pl/artykuly/migrena-oczna-co-to-jest-i-jak-sobie-z-nia-radzic-2-2/
